DCMI Metadata Terms: Chuẩn siêu dữ liệu Dublin Core và ISO 15836

Nguồn: DCMI. (2020). DCMI Metadata Terms. Dublin Core Metadata Initiative. (Chuẩn hóa quốc tế ISO 15836).

Xem tại: DCMI Metadata Terms

Tóm tắt

Dublin Core Metadata Initiative (DCMI) là tổ chức quốc tế duy trì bộ tiêu chuẩn siêu dữ liệu Dublin Core — được đặt tên theo thành phố Dublin, Ohio (Mỹ) nơi tổ chức hội nghị sáng lập năm 1995. Bộ DCMI Metadata Terms xác định các thuộc tính, classes, datatypes và vocabulary terms thuộc namespace DCMI, trong đó quan trọng nhất là 15 phần tử Dublin Core cốt lõi được chuẩn hóa quốc tế theo ISO 15836.

15 phần tử Dublin Core cốt lõi

Bộ 15 phần tử DC cung cấp mô tả cơ bản về tài nguyên số: Title (tiêu đề), Creator (tác giả), Subject (chủ đề), Description (mô tả), Publisher (nhà xuất bản), Contributor (người đóng góp), Date (ngày), Type (loại tài nguyên), Format (định dạng), Identifier (định danh — DOI, URI), Source (nguồn), Language (ngôn ngữ), Relation (quan hệ với tài nguyên khác), Coverage (phạm vi không-thời gian), Rights (quyền sở hữu/sử dụng).

Tại sao 15 phần tử đủ sức mạnh?

Sức mạnh của Dublin Core nằm ở tính tối giản có chủ đích: 15 phần tử đủ để mô tả bất kỳ loại tài nguyên số nào — từ bài báo khoa học, âm nhạc, ảnh nghệ thuật đến tệp dữ liệu khoa học. Tính phổ quát này khiến DC trở thành "ngôn ngữ chung" trong giao thức OAI-PMH — mọi kho lưu trữ phải hỗ trợ DC như định dạng trao đổi tối thiểu bắt buộc.

Dublin Core trong hệ sinh thái hiện đại

DCMI Metadata Terms 2020 bổ sung thêm các thuộc tính và classes mới ngoài 15 phần tử cốt lõi, hỗ trợ liên kết ngữ nghĩa (Linked Data) theo chuẩn RDF. Mọi thuộc tính DC được định nghĩa như RDF property với namespace http://purl.org/dc/terms/, cho phép tích hợp vào đồ thị tri thức (knowledge graph) và hệ sinh thái web ngữ nghĩa.