Nguồn gốc: A Smart Campus Framework in Developing Countries: Systematic Literature Approach
Tác giả: Prasetyaningtyas, Sekar Wulan; Meliala, Janita S.; Pratiwi, Chairani Putri; Peranginangin, Ezra
Năm xuất bản: 2023
Tạp chí/Kho: 2023 10th International Conference on ICT for Smart Society (ICISS)
DOI: 10.1109/iciss59129.2023.10291755
Loại: proceedings-article
Tóm tắt
Nghiên cứu xây dựng một khung khái niệm (framework) tổng thể cho phát triển smart campus tại các quốc gia đang phát triển, dựa trên phương pháp tổng quan hệ thống tài liệu. Trong khi khái niệm smart campus đã được nghiên cứu và triển khai rộng rãi tại các nước phát triển với nguồn lực tài chính và kỹ thuật dồi dào, việc áp dụng tại các nước đang phát triển đòi hỏi sự điều chỉnh đáng kể do khác biệt sâu sắc về hạ tầng, tài chính, nhân lực và bối cảnh thể chế. Rất nhiều mô hình smart campus từ các nước phát triển không thể áp dụng trực tiếp tại bối cảnh khác, gây lãng phí nguồn lực và làm giảm niềm tin vào chuyển đổi số. Khung được đề xuất bao gồm nhiều chiều bổ trợ lẫn nhau: hạ tầng công nghệ, quy trình quản lý, dịch vụ số, năng lực con người và chính sách hỗ trợ, tạo thành một cấu trúc tích hợp giúp các trường đại học hoạch định lộ trình chuyển đổi số phù hợp với điều kiện thực tế của mình.
Phương pháp nghiên cứu
Các tác giả tiến hành tổng quan hệ thống tài liệu trên các cơ sở dữ liệu học thuật lớn, sử dụng tổ hợp từ khóa liên quan đến smart campus, Internet of Things, chuyển đổi số giáo dục đại học và bối cảnh quốc gia đang phát triển. Các bài báo được sàng lọc theo tiêu chuẩn chất lượng đã xác định trước, bao gồm cả nghiên cứu thực nghiệm và khái niệm được công bố trên tạp chí có bình duyệt và kỷ yếu hội nghị quốc tế. Phương pháp phân tích nội dung được sử dụng để trích xuất các thành phần chính của smart campus framework từ các nghiên cứu được chọn. Phương pháp phân tích so sánh được áp dụng để đối chiếu các mô hình và khung đã đề xuất trong các nghiên cứu trước đó, từ đó tổng hợp thành một khung thống nhất có tính ứng dụng cao trong bối cảnh nước đang phát triển.
Kết quả chính
Khung smart campus được đề xuất bao gồm năm thành phần cốt lõi được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên triển khai. Thành phần thứ nhất là hạ tầng công nghệ (network infrastructure), bao gồm mạng băng thông rộng, máy chủ và điện toán đám mây, hệ thống cảm biến IoT và nền tảng quản lý dữ liệu tập trung. Thành phần thứ hai là dịch vụ số (digital services), bao gồm hệ thống quản lý học tập (LMS), nền tảng quản lý hành chính số, thư viện số và cổng dịch vụ sinh viên. Thành phần thứ ba là quản lý và vận hành thông minh (smart operations), bao gồm giám sát năng lượng theo thời gian thực, hệ thống an ninh tự động và quản lý bảo trì cơ sở vật chất dự đoán. Thành phần thứ tư là năng lực con người (human capacity), bao gồm đào tạo kỹ năng số cho giảng viên, nhân viên quản lý và sinh viên, cùng với xây dựng văn hóa đổi mới. Thành phần thứ năm là chính sách và quản trị (policy and governance), bao gồm chiến lược chuyển đổi số tổng thể, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định bảo mật dữ liệu và cơ chế đánh giá hiệu quả. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng tại các nước đang phát triển, thành phần năng lực con người và chính sách thường bị xem nhẹ nhưng lại quyết định thành bại của toàn bộ dự án smart campus — một sai lầm phổ biến cần tránh.
Ý nghĩa cho giáo dục đại học
Khung đề xuất cung cấp công cụ hoạch định chiến lược thiết thực cho các trường đại học tại Việt Nam và Đông Nam Á trong việc xây dựng lộ trình smart campus có hệ thống. Khác với nhiều khung được phát triển trong bối cảnh phương Tây, khung này thừa nhận rõ ràng các hạn chế về nguồn lực và đề xuất chiến lược ưu tiên phù hợp với thực tế. Các trường đại học có thể sử dụng khung năm thành phần này để tự đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển đổi số hiện tại, xác định khoảng trống giữa trạng thái hiện tại và mục tiêu mong muốn, và xây dựng kế hoạch đầu tư từng giai đoạn có tính khả thi cao. Cách tiếp cận này giúp tránh tình trạng đầu tư dàn trải mà thiếu tính hệ thống — lỗi phổ biến tại nhiều trường đại học nước đang phát triển trong giai đoạn đầu chuyển đổi số.
Liên hệ với luận điểm chính
Nghiên cứu hỗ trợ trực tiếp phần 3.7 (smart campus case studies) với một khung phân tích có hệ thống dành riêng cho nước đang phát triển, bổ sung chiều sâu lý luận cho phần này. Khung năm thành phần bổ sung cấu trúc cho phần 2 về hạ tầng số, nhấn mạnh vai trò của năng lực con người và chính sách — luận điểm xuyên suốt bài viết chính. Nghiên cứu cũng củng cố phần 8 về rào cản, chỉ ra những yếu tố phi kỹ thuật thường bị bỏ qua nhưng lại quyết định thành công của chuyển đổi số tại các nước đang phát triển.